Της αλυπίας η χώρα

Όταν ένας μόνο στίχος, μια σύνθεση ημιτελής ή και ολόκληρη, ένα γλυπτό ή και ένα σχέδιο απλώς με κάρβουνο  έχει κατορθώσει αβίαστα να σε αγγίξει στο "μύχιο εγώ" και άρα να σε μετατοπίσει ένα χιλιοστό ή και περισσότερο από αυτό που πριν ήσουν, όταν σε έχει συν-κινήσει και άρα ταρακουνήσει και "ταράξει" αυτό το αμετατόπιστο που πριν ήσουν, τότε πρέπει να είσαι ευγνώμων που συναντήθηκες μαζί του. Και το θυμάσαι. Και το ανακαλείς. Και το φέρεις πάνω σου, στα πολύτιμα που σημάδεψαν και όρισαν τη ζωή σου. Κάπως έτσι ένιωσα μέσα στο ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Siamak Etemadi. Που τάραξε το βάλτο που έστεκαν οι σκέψεις μας, κουκουλωμένες, αμήχανες, ταμπουρωμένες, αδιάλλακτες ίσως, έωλες εντέλει. Οι σκέψεις μιας ολόκληρης κοινωνίας απέναντι στην Αναπηρία. Οι πεποιθήσεις ανθρώπων μη ανάπηρων για τους "άλλους", με την Αναπηρία. Κάπως έτσι με "παραβίαζε" η κάθε σκηνή, ο κάθε άνθρωπος που εισερχόταν, με τα λόγια, τις παύσεις, τι σιωπές, τη δ...

  " να πηγαίνεις μπροστά, να προχωράς στη ζωή " παροιμία των Ροντεσλίς Μια νουβέλα που έρχεται από τη Ρόδο. Από την Εβραϊκή συνοικία, τη Τζουντερία, στο κάστρο, στις πύλες του. Κι ύστερα να περνά απέναντι, να φτάνει ως τη Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη, την Χάιφα. Ή να ακολουθεί την πορεία των Ροντεσλίς της Ρόδου που αφαρπάχτηκαν δια παντός για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης μέσω Πειραιά και από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου, λίγο πριν τη λήξη του πολέμου.  Μια νουβέλα που ισορροπεί ανάμεσα στην ημερολογιακή γραφή και στην ποιητικότητα μιας αφήγησης που προχωρά staccato, με την απολύτως απαραίτητη σκευή, σα σενάριο ταινίας που δεν αποφασίστηκε να γυριστεί.  Το "Μερκάντο" της Μαρίας Μαμαλίγκα σε παρασύρει σε μια ανάγνωση όπου το τραγικό, όταν έρχεται -το ένα μετά το άλλο- καταγράφεται τόσο ελλειπτικά που ανυψώνει τη συγκίνηση ως αυτόν τον λυγμό που δεν βγαίνει. Θυμίζει ντοκιμαντέρ, μαρτυρία.  "Ελπίζω" γράφει η ίδια "οι αναγνώστες να δουν σ...

Ο Αθάνατος Μπάρτφους» ή Τι απέμεινε από τη γλώσσα ενός επιζώντα   Αφωνία, και πάλι, ευρύχωρο, ένα σπίτι -: έλα, πρέπει να το κατοικήσεις. … Οξύτερος από ποτέ ο αέρας που απέμεινε: πρέπει   να αναπνέεις, να αναπνέεις, και να είσαι εσύ .   PAUL CELAN , Μακριά, Γλωσσικό πλέγμα , μτφρ.Ιωάννα Αβραμίδου, Άγρα 2012   Η ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥ Ή ΕΠΙΖΩΝΤΑ «Ο Αθάνατος Μπαρτφους» του Aharon Appelfeld εκδόθηκε το 1988 και μεταφράστηκε από τα εβραϊκά από την Μάγκυ Κοέν για τις εκδόσεις Άγρα το 2022. Δεν είναι ένα βιβλίο που μιλά για το Ολοκαύτωμα, γιατί αυτό απουσιάζει ως περιγραφή συνειδητά. Ενώ υπάρχει ασφαλώς ως σκιά. Υπάρχει κυρίως ως γλώσσα -ως απουσία γλώσσας- καθώς διαπιστώνει κανείς ότι ο επιζών απώλεσε τη γλώσσα του, αν και κέρδισε τη ζωή του. Τη ζωή του επιφανειακά μόνο . την ουσία της ζωής την έθαψε μέσα στη Σοά , σε αυτή την ολοσχερή καταστροφή , η λέξη που χρησιμοποιούν οι Εβραίοι για το Άουσβιτς ή το Ολοκαύτωμα. «Για τα στρατόπεδα ...

Με αφορμή ένα ταξίδι που θα συνέβαινε, έπιασα στα χέρια μου ένα βιβλίο, χαρισμένο εδώ και μια εικοσαετία από τον εκδότη της Τροχαλίας, Γρηγόρη Τρουφάκο. Ήταν από τα αδιάβαστα, εκείνα που χρόνια σε αναμένουν στο ράφι. Τώρα, το ταξίδι - ένα ακόμη ταξίδι στην Πόλη, επέβαλε να σταθεί κανείς πιο υποψιασμένος απέναντι στον τόπο. Κι αφ' ότου επιστρέφει κανείς, υπάρχει ένας τρόπος πάλι να συνεχίσει το ταξίδι. Ή και να μην ταξιδέψει καθόλου, ο τρόπος είναι ο ίδιος. Το κατάστρωμα του ανοιχτού βιβλίου. Ο Ευελπίδης κατεβάζει από τα σοφίτα τα ανεπιστρεπτί της μνήμης. Διασώζει έναν χρόνο και έναν τρόπο. Μια ολόκληρη ζωή εν κινήσει, όπως ήταν η Πόλη τότε, μ' όλο τον υπόκωφο φόβο να γίνεται πραγματικός τρόμος στο τέλος. Έχεις διαρκώς τη βεβαιότητα του ραγισμένου ονείρου, σε αυτό το αλώνι περπατάς,  ακόμα και τα πρόσωπα, τα πραγματικά, ανυποψιάστοι περαστικοί, δουλικά, εργάτες, και άλλα επιφανή, είτε ακινητούν με τραβηγμένο πρόσωπο μέσα στη στιγμή που τα διέσωσε είτε διασχίζονται από μια επίκτη...